Selasa, 04 Januari 2022

Governu CNRT Halo Pagamentu Ilegal Milloens $11,6 ba Kompaiña SACOM


 Governu anterior ne’ebé lideradu CNRT halo pagamentu illegal ba kompaiña SACOM ho valór osan milloens $11,6 dollar Americano durante tinan 2013 até 2019.

 

Media Lusa públika relatóriu Camara de Contas iha loron 4 Janeiru 2022 ne’ebé media ne’e asesu, hatadu pagamentu illegais ne’e akontese relasiona ho fornesementu kunbustivél ba centrál EDTL Hera no Betano hahu husi 2013 até 2019.

 

Relasiona ho kazu ne’e, Tribunal Contas husu atu halo investigasaun no husu responsablidade oficiais aprovisionamento, diretores nacionais no próprio vice-ministro das Obras Públicas, Transportes e Comunicações altura ne’eba Januário da Costa Pereira.

 

Tribunal Contas halo analiza ba kontratu 14 ho valor osan milloens $498 de dólares  hodi fornése 658 litrus konbustivél ba centrál EDTL.

 

Kontrantu hamutuk 11 ho kompaiña ETO ho valór osan $349,8 milloens  hodi fornese 480 milloens litros konbustivél no kontratu tolu ho kompaiña SACOM ho valór osan $149,2 milloens dólares hodi fornése 179 milloens litros konbustivél.

 

Totál pagamentu milloens $485,7 ba konbustivél  629,4 litrus konbustivél ne’ebé la tama iha kontratu primeiru, kontratu foun ne’ebé halo ajudika direita alias fó deit.

 

Tribunal Contas identifika kompaiña SACOM aproveita manan lukru bo’ot hodi hais Estadu tanba konbustivel/mina iha merkadu internasional folin tun durante tinan 2015 maibé Kompaiña husu Estadu selu ho valór ás.

 

Tribunal Contas verefika katak, totál pagamentu ne’ebé halo bo’ot liu fali valór ne’ebé hakerek iha kontratu. Ezemplu fornesementu konbustivél entre fulan marsu to’o dezembru 2015, kompaiña aprezenta faturas/nota 9 iha loron 18 Novembru 2014, situasaun ne’e hatudu katak,la kumpri kontratu.konsenkuensa husi aktu sira ne’e fó prejuizu ba Estado, hamutuk milloens $11.660.458 dollar Americano.

 

 “Considerando os MOPS nas datas do carregamento do combustívúel (ou no dia útil mais próximo), constata-se que a SACOM sobrefaturou o Estado em 11.660.458 USD”, Publika Lusa.

 

Kamis, 09 Desember 2021

Subsidiu ba Xefe Suku Sae ba $250, Xefe Aldeia Sae ba $150


 Subsidiu ba Xefe Suku no Xefe aldeia iha tinan 2022 sei sae tanba Bankada Plataforma (FRETILIN/PLP/KHUNTO)  iha Parlamentu Nasionál, iha diskusaun espesialidade Orsamentu Jerál Estadu (OJE) 2022, hato’o proposta númeru 54 hodi hasae subsidiu ba Xefe Suku no Xefe Aldeia sira.

Proposta Bankada Plataforama (FRETILIN/PLP/KHUNTO), ne’e hasae Xefe Suku nia intensive ne’ebé antes ne’e $140 sae ba $250 no Xefe Aldeia antes ne’e $100 sae ba $150, pesoál apoio Suku antes $115 sae ba 140, entertantu Delegado/a no Juventude Feto no Mane antes ne’e $30 sae ba $40.

Polítika ida ne’e, Bankada Plataforma hamutuk ho VIII Governu deside hodi fó konsiderasaun ba servisu autoridade lokal ne’ebé eleitu direita husi nia povu no servisu hodi servi povu iha suku.

OJE 2022, Bankada Plataforma Propoin Uma 10 Kada Suku


 Bankada Plataforma (PLP/KHUNTO/FRETILIN) iha Parlamentu Nasionál, iha diskusaun Orsamentu Jerál Estadu 2022, liu husi proposta númeru 54, propoin aumenta osan iha programa Uma Kibiit Laek (UKL) kada suku sei hetan uma 10.

Iha proposta inisiál ne’ebé governu aprezenta osan milloens $21.118.045 ho objetivu katak suku ida sei hetan UKL 6, maibé ho proposta bankada plataforma nian husu aumenta tan osan montante milloens  $63,600.00 nune’e osan sae ba milloens $84,718,045 no suku ida sei hetan UKL 10.

Propasta Bankada Plataforma ne’e, liu ho votus 47 afavor, kontra 0 no apstensaun 13. Nune’e iha tinan 2022 Governu sei konstrui UKL hamutuk 4420 iha teritori nasionál tomak.

Deputadu Abel Pires nudar proponent hatete,polítika ida ne’e atu diginifika povu no redus kondisoens povu ne’ebé moris iha extremu nia laran.